Wij willen met u aan tafel zitten en in een openhartig gesprek uitvinden welke uitdagingen en vragen er bij u spelen om zo, gezamelijk, tot een beste oplossing te komen. Oftewel, hoe kan de techniek u ondersteunen in plaats van dat u de techniek moet ondersteunen.

De Italiaanse privacywaakhond heeft besloten om de populaire app TikTok per direct te blokkeren voor alle gebruikers van wie de leeftijd niet is geverifieerd. Aanleiding is de dood van een meisje van 10 op Sicilië dat vermoedelijk via het platform had meegedaan aan een blackout challenge, waarbij ze een poging deed om zichzelf zo lang mogelijk te verstikken.

De Italiaanse waakhond had het Chinese app-bedrijf vorige maand nog gewaarschuwd voor het overtreden van een aantal regels. Er was te weinig aandacht voor het beschermen van minderjarigen. Ook konden kinderen jonger dan 13 jaar zich gemakkelijk registreren, wat een schending is van de TikTok-regel dat gebruikers niet jonger mogen zijn dan 13. Verder hield de app zich volgens de Italiaanse autoriteit niet aan de privacywetgeving.

In een reactie tegen persbureau Adnkronos zegt TikTok dat privacy en veiligheid een topprioriteit zijn en dat het bedrijf continu werkt aan de bescherming van jonge gebruikers.

Ook politie-onderzoek gestart

Door de blokkade kunnen alle gebruikers van wie de leeftijd niet met zekerheid is vastgesteld hun account niet meer gebruiken. Ze kunnen dus geen nieuwe video’s uploaden of met andere mensen op het platform communiceren. De blokkade duurt tot zeker 15 februari.

De politie in Sicilië is een onderzoek begonnen naar de dood van het meisje. Er wordt onder meer onderzocht of ze is aangezet om mee te doen met de challenge.

NOS Tech

Vlak na elkaar trekken de Amerikaanse techbedrijven nu een rode lijn tegen Trump. Dat begon gisteravond met het verwijderen van de videoboodschap, waarin hij betogers opriep naar huis te gaan maar ook zijn steun voor hen uitsprak. Twitter vergrendelde daarnaast tijdelijk zijn account. Vanmiddag zette Facebook nóg een stap: de accounts van de president worden voor ten minste twee weken geblokkeerd. Tot hij geen president meer is, dus.

Daarmee zetten de gebeurtenissen in het Capitool de discussie over de rol van de sociale media meer dan ooit op scherp.

Van oudsher zien de bedrijven zichzelf als ‘doorgeefluiken’. Ze zijn een platform, waar mensen kunnen zeggen wat ze vinden. Dat geldt zeker voor president Trump, die er vanwege zijn ambt veel ruimte krijgt. Het idee is volgens de bedrijven dat alles wat hij zegt, in principe nieuws is.

Maar tegelijkertijd hebben de platforms te maken met een president die al maanden, zonder bewijs, beweert dat er bij de verkiezingen op grote schaal is gefraudeerd. En daarmee onrust aanwakkert.

De videoboodschap van Trump die gisteren werd verwijderd:

“De platforms zitten duidelijk bekneld tussen het presidentschap en de publieke status die dat geeft en hun eigen regels”, zegt hoogleraar platformsamenleving José van Dijck (UU). Ze noemt de situatie “bijna een onvoorstelbaar dilemma: dat je het kanaal van de president moet afsluiten omdat hij in strijd met de regels handelt”.

Van Dijck vindt het “volstrekt terecht” dat de platforms gisteravond kozen voor verwijdering. Maar ze is ook kritisch op hun handelen. “Alles wat ze nu doen lijkt too little too late.”

Online platforms speelden bij de onrusten gisteren een grote rol, blijkt uit reconstructies van Amerikaanse media. “We zijn hier getuige van hoe online geweldsretoriek verandert in gevaar in het echte leven”, zegt onderzoeker Jared Holt van DFRLab tegen BuzzFeed News.

Dat begon al in november. Een dag na de verkiezingen wordt duidelijk dat de beweging ‘StopTheSteal’ razendsnel groeit op Facebook.

De groep krijgt er op een zeker moment elke tien seconden 100 nieuwe leden bij, schrijft The New York Times. De groep groeit tot 320.000 voordat deze wordt afgesloten. Er volgen meer van zulke pagina’s, en ook deze worden door het platform verwijderd. Het leidt ertoe dat leden vertrekken naar alternatieve, kleinere netwerken. Plekken waarop minder toezicht is en waar meer mag, zoals Parler en Gab.

De afgelopen weken beginnen aanhangers van Trump zich verder te roeren, schrijft BuzzFeed News. Dat gebeurt onder meer op internetforum ‘TheDonald’, dat is verbannen van Reddit. Op deze site wordt opgeroepen geweld te gebruiken tegen politici, media en politie, als het Congres de verkiezingsuitslag niet verwerpt.

De website schrijft verder dat er op onder meer Parler, een alternatief voor Twitter waar veel pro-Trump-aanhangers zich bevinden, en chat-app Telegram wordt gesproken om de bijeenkomst van gisteren te gebruiken als een “katalysator voor een gewelddadige opstand”.

Een spreekverbod

Terug naar Trump. Die kreeg van Twitter een ‘spreekverbod’ van twaalf uur. De eis was daarnaast dat drie tweets door het account van Trump verwijderd moesten worden. Dat is gebeurd, meldt een journalist van CNN, waardoor hij weer kan tweeten. Bij Facebook en Instagram is het verbod 24 uur.

Ook dreigt Twitter, voor de president met 88 miljoen volgers zijn grootste megafoon, bij nog een overtreding hem permanent te schorsen. “Als hij op z’n harde lijn blijft zitten, dan kan het best zo zijn dat zijn account wordt verwijderd”, zegt desinformatie-onderzoeker Judith Möller (UvA). “Ik denk alleen dat dat pas gebeurt als hij president-af is.”

Voor gerenommeerde insiders in Silicon Valley, waaronder de voormalig veiligheidschef van Facebook, is het klip en klaar: de accounts van Trump moeten offline worden gehaald. De veelgelezen technologie-analist Ben Thompson eindigde zijn nieuwsbrief vandaag met de woorden: “schakel Trumps accounts uit”.

Facebook en Twitter moeten Trump afsluiten, zegt Alex Stamos:

Met de keuze een rode lijn te trekken hebben de platforms het signaal afgegeven dat ze bereid zijn een stap verder te gaan dan ze tot nu toe deden. Maar of ze Trump daadwerkelijk het zwijgen op durven te leggen is maar zeer de vraag.

NOS Tech

Socialemediabedrijven zouden zelf meer moeten waarschuwen tegen desinformatie. Dat zei minister Ollongren in WNL op Zondag. Als er advertenties of filmpjes verschijnen waarin iets wordt gesteld wat echt niet waar is, zouden ook in Nederland de bedrijven een ‘waarschuwing’ kunnen plaatsen op de manier waarop dat in de Verenigde Staten is gedaan met beweringen over stembusfraude rond de presidentsverkiezingen.

Ollongren en anderen hebben al vaker hun zorgen uitgesproken over nepnieuws en beïnvloeding van verkiezingen. De Europese Commissie kondigde deze week aan dat de bestaande gedragscode over desinformatie wordt herzien en dat online platforms beter moeten toezien op de naleving ervan, zonder de vrijheid van meningsuiting aan te tasten.

Nepnieuws

De minister van Binnenlandse Zaken vindt dat politieke partijen en burgers met het oog op de Tweede Kamerverkiezingen extra alert moeten zijn. Ze wees er bij WNL op dat de veiligheidsdiensten al jaren waarschuwen voor verspreiding van nepnieuws, en dat daar ook staten achter kunnen zitten. “We zien dat het in andere landen ook is gebeurd, dus er is geen aanleiding om te veronderstellen dat dat in ons land niet gebeurt.”

Ollongren benadrukte dat er geen ‘ministerie van waarheid’ komt. Volgens haar hebben journalisten en wetenschappers hier een belangrijke taak, maar hebben ook socialemediaplatforms zelf een verantwoordelijkheid.

NOS Tech

De Britse inlichtingendienst GCHQ is een cyberoperatie begonnen tegen anti-vaccinatiepropaganda op sociale media. Het gaat daarbij met name om desinformatie vanuit Rusland, meldt de krant The Times.

Bij de operatie zou de GCHQ methodes gebruiken die eerder zijn ontwikkeld in de online strijd tegen Islamitische Staat, om te voorkomen dat de terreurgroep via sociale media strijders kon ronselen.

“Dat is toen enigszins gelukt”, zegt correspondent Tim de Wit. “Je loopt in je pogingen deze informatie te blokkeren alleen wel tegen de vrijheid van meningsuiting aan. Dus ze proberen dan vooral de makers op te sporen en hun internetverkeer te blokken.”

Trollenfabriek

Vorige maand beschuldigde minister van Buitenlandse Zaken Raab Rusland al van het verspreiden van nepnieuws rond het kandidaat-vaccin van de universiteit van Oxford.

Een Russische ‘trollenfabriek’ verspreidde volgens hem het bericht dat het Oxford-vaccin mensen in apen zou veranderen. Raab noemde dat nepnieuws “zeer ernstig, omdat het de pogingen een veilig vaccin te maken ondermijnt”.

Extra scherp op nepnieuws

Het verbaast correspondent De Wit daarom niet dat de GCHQ de cyberoperatie is gestart. De bemoeienis van de inlichtingendienst bewijst vooral dat de Britten dergelijk nepnieuws als gevaarlijk beschouwen, zegt hij. “Want zo’n bericht gaat al snel een eigen leven leiden.”

Sinds de stroom van desinformatie vanuit Rusland rond onder meer de brexit en de in 2018 vergiftigde dubbelspion Skripal wordt er volgens De Wit in Groot-Brittannië extra scherp gelet op nepnieuws.

NOS Tech

Aanbieders van mobiele netwerken moeten uiterlijk in november 2022 extra maatregelen hebben genomen om hun systemen te beveiligen tegen spionage of misbruik. Dat staat in een regeling van staatssecretaris Keijzer van Economische Zaken, die vandaag in consultatie gaat.

Er bestaan al langer zorgen over de veiligheid van mobiele netwerken, vooral over de rol die de Chinese leverancier van apparatuur Huawei daarbij speelt. Vermoed wordt dat de Chinezen via dat bedrijf aan spionage doen.

Structureel screenen

KPN, T-Mobile en Vodafone krijgen nu van het kabinet op vijf gebieden aanvullende eisen opgelegd. Zo moeten ze in hun contracten met leveranciers strenge beveiligingseisen opnemen en daar ook op toezien. Mensen die toegang hebben tot de systemen moeten structureel gescreend worden. Ook hun achtergrond moet worden nagegaan.

Het kabinet heeft ook de mogelijkheid om telecomaanbieders te verbieden om met bepaalde leveranciers in zee te gaan voor cruciale onderdelen van hun netwerk. Zo’n beschikking kan worden opgelegd als de leverancier nauwe banden heeft met een buitenlandse overheid of met inlichtingendiensten.

NOS Tech

Het aanscherpen van regels door YouTube heeft concrete gevolgen gekregen voor een Nederlandse bekendheid: rapper Lange Frans. Het videoplatform heeft zijn kanaal verwijderd. Hierop stonden video’s waarin hij complottheorieën besprak, maar er waren ook muziekvideo’s te vinden.

YouTube wil niet zeggen om welke uitingen het account van de rapper is verwijderd, maar wijst op een blog van vorige week waarin het scherpere regels aankondigt tegen wat het “schadelijke complottheorieën” noemt. YouTube noemt daarnaast het “tegengaan van video’s met misinformatie en gevaarlijke samenzweringstheorieën” een uitdaging.

“Ik vind het heel jammer en ik vind het ook niet fair dat al mijn 59 video’s zijn verwijderd”, zegt de rapper tegen de NOS. “Het gaat om elf podcasts, de rest zijn muziekvideo’s uit mijn oeuvre. Censuur is heel reëel aan het worden deze dagen. Helaas als je iets zegt dat anders is, word je blijkbaar verwijderd.”

De verwijdering komt enkele dagen na een uitzending van het programma van Arjen Lubach, over hoe complottheorieën verspreid worden door de algoritmes van sociale media. In dat programma had Lange Frans een hoofdrol, omdat hij in een podcast complottheorieën bespreekt. Maar YouTube zegt dat de uitzending geen invloed heeft gehad op het besluit om Lange Frans’ kanaal te verwijderen.

Iemand de mond snoeren

Stefan Kulk, hoofddocent technologie en recht aan de Universiteit Utrecht, ziet de actie als onderdeel van een patroon. “Je ziet dat techplatforms de laatste maanden actiever zijn geworden en accounts verwijderen, dat komt ook door wat er rondgaat over het coronavirus en de Amerikaanse presidentsverkiezingen.” Ze doen meer dan enkele jaren geleden, constateert Kulk.

Tegelijkertijd is hij kritisch over de keuze van YouTube in dit geval. “Ik denk dat het doorschiet, een heel kanaal verwijderen. Zeker vanuit het oogpunt van vrijheid van meningsuiting, je snoert hiermee iemand de mond.”

Kulk wijst er wel op dat je akkoord gaat met de voorwaarden en regels als je een account aanmaakt bij YouTube of een andere platform.

Wat hem betreft moet de maatschappij zich afvragen of dit de juiste weg is. “Zijn het gewoon bedrijven, of is het meer dan dat? Zijn het geen nieuwe publieke pleinen? En vinden we het dan een goed idee dat bedrijven in de gebruiksvoorwaarden de regels bepalen?”

De platforms zijn de afgelopen jaren onder druk gezet om meer te doen tegen ongewenste uitingen. Daar hebben ze dus gehoor aan gegeven, maar dat doen ze ook weer op hun eigen manier, met eigen regels, die vaak wereldwijd gelden.

In deze video legt Nieuwsuur verder uit waarom Facebook en YouTube bepaalde samenzweringstheorieën van de platforms zijn gaan verwijderen:

Ook Rejo Zenger van burgerrechtenorganisatie Bits of Freedom is kritisch. “Google pakt enkel het stukje informatie aan, maar doet niks tegen de verspreiding. Als je het echt wil oplossen moet je de zaak een laag dieper aanpakken en kijken naar het verdienmodel.”

Zenger is het met Lubach eens, die stelde dat mensen in een soort “fuik” terechtkomen, “het algoritme dat je bepaalde content voorschotelt. En dat probeert je er zolang mogelijk te houden en maakt de inhoud steeds radicaler. Hoe langer iemand op het platform is, hoe meer YouTube aan een kijker verdient.

Dominantie techbedrijven

Daarnaast pleit Zenger voor een diverser aanbod aan platforms. “De impact van complottheorieën worden versterkt door de dominantie van een paar techbedrijven. Er zijn maatregelen nodig die dat aanbod diverser maken, dat kunnen we niet verwachten van deze techbedrijven.”

NOS Tech

YouTube heeft nieuwe regels aangekondigd tegen de verspreiding van complottheorieën die oproepen tot geweld. Een daarvan is QAnon.

Aanhangers van QAnon geloven dat president Trump een strijd voert tegen een mondiale samenzwering van hooggeplaatsten die uit zijn op wereldheerschappij (een zogenoemde ‘deep state’) en zich bovendien schuldig maken aan kindermisbruik. In een verwante theorie, bekend onder de naam Pizzagate, wordt gesteld dat vooraanstaande leden van de Democratische Partij en bekendheden uit Hollywood een netwerk van seksueel misbruik runnen vanuit de kelder van een pizzeria in Washington.

Bij YouTube komen ook strakkere regels met betrekking tot misleidende content over het coronavirus. Beweringen in de trant van “Degenen die het coronavaccin krijgen toegediend zullen overlijden” zijn voortaan taboe op het videoplatform. Aanhangers van QAnon hebben veelvuldig gebruik gemaakt van YouTube door er video’s te plaatsen.

Anderen hielden er eigen talkshows op na. YouTube-gebruikers krijgen aanbevelingen op basis van algoritmes, waardoor die uitingen op grote schaal zijn verspreid. Sommige filmpjes zijn miljoenen keren bekeken. Het zijn juist die aanbevelingen waar YouTube al langer mee worstelt. Het wil uitingen terugdringen die ingaan tegen de interne regels, of de grenzen daarvan opzoeken – de zogenoemde ‘borderline content’.

Context blijft belangrijk

Vorige week zette een andere techreus, Facebook, al stappen om de verspreiding van samenzweringstheorieën via zijn platforms tegen te gaan. Pagina’s op Facebook en accounts van Facebook-dochter Instagram die QAnon vertegenwoordigen, worden in principe verwijderd, ook als ze geen oproepen tot geweld bevatten. Ook kleinere platforms als Pinterest, Etsy en Triller hebben al strengere regels ingesteld tegen het verspreiden van onbewezen samenzweringstheorieën en het op basis daarvan oproepen tot geweld.

Het verscherpte beleid bij YouTube gaat per direct in. Het bedrijf was al bezig met het verwijderen van video’s en kanalen die desinformatie en samenzweringstheorieën uitdragen, maar nu komt daar dus bij dat uitingen zullen worden geweerd waarin personen of groepen op basis van dergelijke ideeën worden bedreigd met geweld.

Voor journalistieke berichtgeving over dit soort verschijnselen blijft wel ruimte, zegt YouTube: “Zoals altijd blijft de context belangrijk.”

NOS op 3 legde vorige maand uit waarom complottheorieën juist tijdens de coronacrisis veel opduiken:

NOS Tech

Created by R the Company. Powered by SiteMuze.