Wij willen met u aan tafel zitten en in een openhartig gesprek uitvinden welke uitdagingen en vragen er bij u spelen om zo, gezamelijk, tot een beste oplossing te komen. Oftewel, hoe kan de techniek u ondersteunen in plaats van dat u de techniek moet ondersteunen.

De politie gebruikt veel ICT-programma’s die niet voldoen aan de Wet politiegegevens. Dat zegt de digitale burgerrechtenorganisatie Bits of Freedom, die interne rapporten opvroeg over door de politie gebruikte apps, zoals apps waarmee aangiften en verhoren worden opgenomen of waarmee agenten informatie uitwisselen.

“Het gaat om de 36 belangrijkste systemen die de politie heeft, die cruciaal zijn om het werk goed te kunnen doen”, zegt Rejo Zenger van Bits of Freedom in het NOS Radio 1 Journaal.

In de Wet politiegegevens staat hoe de politie en andere opsporingsdiensten met persoonsgegevens moeten omgaan die tijdens het werk zijn verzameld. Volgens Zenger gaat het op meerdere fronten mis. Zo worden gegevens bewaard die al lang verwijderd hadden moeten worden. “Dat is heel belangrijk als je verdachte bent geweest in een zaak. Dan wil je dat je uit de politiesystemen wordt verwijderd als je bent vrijgesproken. Dat gebeurt dus niet.”

“Het klopt dat veel politiesystemen niet voldoen aan de eisen van privacy en security in de Wet politiegegevens”, erkent Stephan den Hengst, chief data officer bij de Nationale Politie in een reactie in het NOS Radio 1 Journaal. “Dat wil niet zeggen dat politie-informatie op straat ligt.”

Zenger: “We hebben met z’n allen afspraken gemaakt over hoe de politie met dit soort gegevens omgaat, dat hebben we in een wet vastgelegd. Ik vind het nogal absurd dat de politie op grote schaal en langdurig die wet overtreedt. De minister moet in actie komen.”

Ongewenste meelezers

Het gaat volgens Zenger ook fout bij de besluitvorming over wie toegang tot een bepaalde database krijgt en wanneer. “Op het moment dat iemand van functie verandert, of stopt bij de politie, wil je dat hij de toegang tot een database kwijtraakt.” Ook dat gebeurt lang niet altijd. “Dat is een probleem bij corrupte agenten die informatie met criminelen delen. Je wilt niet dat een corrupte agent meer toegang heeft dan hij zou moeten hebben, omdat je het risico dat hij informatie doorspeelt zo klein mogelijk wilt houden.”

Een mogelijk gevolg kan volgens Zenger zijn dat getuigen in bijvoorbeeld een liquidatiezaak niet met de politie willen praten, omdat ze bang zijn dat dit bij de daders terechtkomt. Of dat slachtoffers van een verkrachting hun mond houden, omdat ze bang zijn dat onbevoegden hun aangifte gaan lezen.

Den Hengst zegt dat er inmiddels een centraal systeem is ontwikkeld voor het verlenen van toegang tot politie-apps. Iedereen die in dienst komt, krijgt nu een profiel, waarmee hij autorisatie krijgt tot het gebruik van bepaalde apps. Wie van functie verandert, verliest zijn autorisaties of krijgt andere.

Volgens Den Hengst is beveiliging een optelsom van fysieke beveiliging en technische informatiebeveiliging, van veiligheidsbewustzijn, veiligheidsprocedures, screening van medewerkers en kennis en cultuur. “Op al die elementen investeren wij, actief en ook reactief nadat er iets fout was gegaan. Dit sluit niet uit dat er informatie in verkeerde handen valt, maar ze verkleinen de kans dat het gebeurt.”

Hij denkt niet dat de problemen daarmee voor altijd zijn opgelost. “Dit is een ontwikkeling die gaande blijft. Cybercriminelen worden ook steeds slimmer en daar moeten wij ons tegen weren. Daar zijn we iedere dag heel hard mee bezig.”

NOS Tech

Kylian Mbappe voor 227,50 euro of Virgil van Dijk voor 72,50. Op internet is er handel in online spelerskaarten uit FIFA-games en daar lijkt voorlopig geen eind aan te komen, ondanks een uitspraak van een rechter.

Al twee-en-een-half jaar probeert de Nederlandse Kansspelautoriteit een omstreden verdienmodel uit de FIFA-games te krijgen. Volgens de toezichthouder lijken de digitale kaartjes in de games, die je niet direct kunt kopen maar die in verrassingspakketten zitten, te veel op gokken. Als je geluk hebt, krijg je een zeldzame speler met een hoge waarde, maar de kans is groter dat je een relatief waardeloze speler krijgt.

De rechter ging mee in de maatregel van de Kansspelautoriteit om een dwangsom op te leggen, maar het lijkt er niet op dat spelers er snel iets van gaan merken. Ook na een uitspraak van de rechter past spellenmaker EA de populaire spellen niet aan.

Strikte scheiding

“Het is zorgelijk en wij zien het liefst dat EA haar verantwoordelijkheid neemt en deze gokelementen uit de games haalt”, zegt René Jansen, voorzitter van de Kansspelautoriteit, tegen de NOS. “We zien een verhoogd gevaar van verslaving voor jongere spelers op latere leeftijd. Het is niet voor niets dat de slogan is: ‘Speel bewust, 18+’. Games zijn gericht op jonge spelers en we willen een strikte scheiding tussen gokken en games. Ik heb geen kinderen maar ik zou ze geen FIFA laten spelen.”

Hard bewijs dat deze elementen verslavend zijn, is er niet, maar het Trimbos instituut heeft eerder zorgen geuit over de impact van gokelementen op jonge spelers.

Voor EA zijn de spelerskaarten, ook wel loot boxes genoemd, een belangrijke inkomstenbron. Volgens schattingen op basis van wereldwijde verkoopcijfers van EA wordt er in Nederland jaarlijks meer dan 30 miljoen euro mee verdiend. In de periode dat de Kansspelautoriteit het conflict met EA voerde, heeft het bedrijf bijna 80 miljoen aan inkomsten uit Nederland gehaald en als het hoger beroep heeft gediend mogelijk meer dan 100 miljoen.

Mocht de rechter ook in het hoger beroep de Kansspelautoriteit gelijk geven, dan heeft de toezichthouder twee suggesties over hoe de spellen kunnen worden aangepast. “Ze kunnen het mogelijk maken om de spelerskaarten specifiek te kopen, zodat je weet wat je krijgt. Of de loot boxes verdwijnen helemaal.”

Het gamebedrijf zelf ziet geen kwaad in de loot boxes. “FIFA en de FIFA Ultimate Team modus (waar de spelerskaarten inzitten red.) worden al jarenlang door spelers van over de hele wereld met veel plezier gespeeld. Daarom zijn we teleurgesteld over de beslissing die vandaag is genomen en de mogelijke impact hiervan op de Nederlandse spelers. We zijn niet van mening dat onze producten en diensten op enige wijze in strijd zijn met de gokwetten”, zegt EA in een verklaring.

Niet de wereld uit

“Het zijn bedrijven die een goed imago willen hebben, dus ik verwacht wel dat ze gaan bewegen.” zei de toenmalige voorzitter van de Kansspelautoriteit in 2018. Ze had de verwachting dat grote spelontwikkelaars zelf omstreden verdienmodellen uit hun spellen zouden halen.

Een deel van de spellen heeft inmiddels aanpassingen gedaan, zoals Counter-Strike en Rocket League, maar de zorgen van de toezichthouder zijn niet weg. “De loot boxes zijn nog niet uit de wereld”, zegt Jansen, de huidige voorzitter. “Daar is nog een weg te gaan. Het is een mondiaal probleem. Wellicht moet er voor games specifieke wetgeving komen.”

EA blijft zich dus verzetten. Het Amerikaanse bedrijf wil het liefst opnieuw met de toezichthouder in gesprek, maar dat ziet de Kansspelautoriteit niet zitten. “We hebben heel veel gesproken met EA en geconcludeerd dat ze niet willen aanpassen. De tijd van praten is voorbij. Ze moeten het gebod opvolgen.”

NOS Tech

Het aanscherpen van regels door YouTube heeft concrete gevolgen gekregen voor een Nederlandse bekendheid: rapper Lange Frans. Het videoplatform heeft zijn kanaal verwijderd. Hierop stonden video’s waarin hij complottheorieën besprak, maar er waren ook muziekvideo’s te vinden.

YouTube wil niet zeggen om welke uitingen het account van de rapper is verwijderd, maar wijst op een blog van vorige week waarin het scherpere regels aankondigt tegen wat het “schadelijke complottheorieën” noemt. YouTube noemt daarnaast het “tegengaan van video’s met misinformatie en gevaarlijke samenzweringstheorieën” een uitdaging.

“Ik vind het heel jammer en ik vind het ook niet fair dat al mijn 59 video’s zijn verwijderd”, zegt de rapper tegen de NOS. “Het gaat om elf podcasts, de rest zijn muziekvideo’s uit mijn oeuvre. Censuur is heel reëel aan het worden deze dagen. Helaas als je iets zegt dat anders is, word je blijkbaar verwijderd.”

De verwijdering komt enkele dagen na een uitzending van het programma van Arjen Lubach, over hoe complottheorieën verspreid worden door de algoritmes van sociale media. In dat programma had Lange Frans een hoofdrol, omdat hij in een podcast complottheorieën bespreekt. Maar YouTube zegt dat de uitzending geen invloed heeft gehad op het besluit om Lange Frans’ kanaal te verwijderen.

Iemand de mond snoeren

Stefan Kulk, hoofddocent technologie en recht aan de Universiteit Utrecht, ziet de actie als onderdeel van een patroon. “Je ziet dat techplatforms de laatste maanden actiever zijn geworden en accounts verwijderen, dat komt ook door wat er rondgaat over het coronavirus en de Amerikaanse presidentsverkiezingen.” Ze doen meer dan enkele jaren geleden, constateert Kulk.

Tegelijkertijd is hij kritisch over de keuze van YouTube in dit geval. “Ik denk dat het doorschiet, een heel kanaal verwijderen. Zeker vanuit het oogpunt van vrijheid van meningsuiting, je snoert hiermee iemand de mond.”

Kulk wijst er wel op dat je akkoord gaat met de voorwaarden en regels als je een account aanmaakt bij YouTube of een andere platform.

Wat hem betreft moet de maatschappij zich afvragen of dit de juiste weg is. “Zijn het gewoon bedrijven, of is het meer dan dat? Zijn het geen nieuwe publieke pleinen? En vinden we het dan een goed idee dat bedrijven in de gebruiksvoorwaarden de regels bepalen?”

De platforms zijn de afgelopen jaren onder druk gezet om meer te doen tegen ongewenste uitingen. Daar hebben ze dus gehoor aan gegeven, maar dat doen ze ook weer op hun eigen manier, met eigen regels, die vaak wereldwijd gelden.

In deze video legt Nieuwsuur verder uit waarom Facebook en YouTube bepaalde samenzweringstheorieën van de platforms zijn gaan verwijderen:

Ook Rejo Zenger van burgerrechtenorganisatie Bits of Freedom is kritisch. “Google pakt enkel het stukje informatie aan, maar doet niks tegen de verspreiding. Als je het echt wil oplossen moet je de zaak een laag dieper aanpakken en kijken naar het verdienmodel.”

Zenger is het met Lubach eens, die stelde dat mensen in een soort “fuik” terechtkomen, “het algoritme dat je bepaalde content voorschotelt. En dat probeert je er zolang mogelijk te houden en maakt de inhoud steeds radicaler. Hoe langer iemand op het platform is, hoe meer YouTube aan een kijker verdient.

Dominantie techbedrijven

Daarnaast pleit Zenger voor een diverser aanbod aan platforms. “De impact van complottheorieën worden versterkt door de dominantie van een paar techbedrijven. Er zijn maatregelen nodig die dat aanbod diverser maken, dat kunnen we niet verwachten van deze techbedrijven.”

NOS Tech

Bij een onbekend deel van de mensen die positief zijn getest is de CoronaMelder-app niet ingezet voor het bron- en contactonderzoek dat daarop volgt. Het ministerie van Volksgezondheid bevestigt dat het daarover “signalen” heeft ontvangen. Onderzoekers van de GGD vragen niet altijd naar de app, waardoor hij niet kan worden ingezet.

Meerdere mensen die in de afgelopen week positief zijn getest, meldden zich bij de NOS. “Zowel bij mij als bij mijn vriendin is niet om de app gevraagd”, zegt bijvoorbeeld Stef, die liever niet met zijn achternaam in de media wil.

Menselijke tussenkomst

De app werkt grotendeels zonder menselijke tussenkomst: wie hem op zijn smartphone heeft staan, registreert op de achtergrond nieuwe ontmoetingen. Maar om te weten of een van die contacten achteraf het coronavirus bleek te dragen, is tussenkomst van een bron- en contactonderzoeker van vlees en bloed vereist.

Dat gebeurt door een code door te geven aan de bron- en contactonderzoeker, bedoeld om te voorkomen dat mensen zich per ongeluk of voor de grap als besmet melden. Dan zouden mensen onnodig bang kunnen worden en in quarantaine moeten. Ook moet de bron- en contactonderzoeker bepalen wat de eerste ziektedag is, om te weten welke contacten precies op de hoogte moeten worden gesteld.

Maar precies dat GGD-deel blijft nu dus soms achterwege, waardoor de app niet kan worden ingezet. “Uiteindelijk heb ik de GGD zelf maar gebeld en mijn code gegeven”, zegt Stef. “Maar mijn vriendin heeft nog geen notificatie gekregen, dus ik vraag me af of de code is ingevoerd.”

Een andere positief geteste appgebruiker werd ook niet om de code gevraagd. “En nu voel ik me te belabberd om de code zelf op te zoeken en door te geven”, laat ze weten.

Acht positief geteste personen laten weten de app niet te kunnen hebben inzetten. In twee gevallen kon het alsnog nadat de appgebruiker er zelf over was begonnen.

In beide gevallen twijfelen ze of de app wel succesvol is ingezet. “De code werkte niet en morgen word ik teruggebeld”, aldus een van hen. “Dat is negen dagen na de eerste dag dat ik besmettelijk was.”

Twee coronapatiënten zeggen dat ze helemaal nog niet zijn gebeld door een bron- en contactonderzoeker. “Ik wacht nog steeds op een belletje”, zegt een van hen. Hij wacht inmiddels ruim een week.

Handleiding

Hoe vaak bron- en contactonderzoekers niet om de app vragen, is onduidelijk. Het ministerie van Volksgezondheid, de maker van de app, herkent de signalen. “Daarover hebben we contact opgenomen met de GGD en die gaat ermee aan de slag”, laat een woordvoerder weten. Het gaat sowieso niet altijd fout: meerdere andere patiënten die de NOS heeft gesproken, melden desgevraagd dat de onderzoeker zelf over de app begon.

De GGD wijst erop dat vragen om de app in de handleiding voor het bron- en contactonderzoek staat. “Maar we kunnen natuurlijk niet controleren of iedere onderzoeker het ook daadwerkelijk vraagt.”

Ook hebben nog niet alle onderzoekers de training gehad om overweg te kunnen met de app. “We konden daarvoor niet in één keer alle contactonderzoekers vrijmaken”, aldus de woordvoerder. “Maar ook zonder training zou het moeten lukken.”

Niet te springen

Eerder vandaag bleek dat de GGD oorspronkelijk niet stond te springen om de corona-app. De gezondheidsdienst twijfelde twee maanden na aankondiging van de app nog over het nut. Bovendien was de GGD bang dat de app averechts zou werken. Inmiddels is de GGD wel blij met de app.

NOS Tech

Verschillende ziekenhuizen in Nederland hebben te kampen met een ICT-storing. Daardoor kunnen patiënten zich niet digitaal aanmelden bij het ziekenhuis en kunnen ze hun online dossier, met daarin bijvoorbeeld ook uitslagen van het laboratorium, niet inzien. Ook huisartsen kunnen door de storing niet inloggen bij een aantal ziekenhuizen.

Onder meer de Noordwest Ziekenhuisgroep met vestigingen in Alkmaar en Den Helder, het Isala in Zwolle en de ZorgSaam Zorggroep in Zeeuws-Vlaanderen maken melding van een storing. Ook het patiëntenportaal van het Diakonessenhuis in Utrecht, het St. Jans Gasthuis in Weert en het Dijklander Ziekenhuis, met vestigingen in Hoorn en Purmerend, werkt niet.

Een woordvoerder van de Noordwest Ziekenhuisgroep zegt dat ook beeldbellen op dit moment niet mogelijk is. “Vanwege het coronavirus zetten we dat meer in, en daarom voeren we nu telefonisch gesprekken met onze patiënten. Beeldbellen heeft de voorkeur, omdat je patiënt dan ziet.”

Volgens de woordvoerder zit het probleem bij een grote ict-dienstverlener in de zorg, ICTZ. “Daar staan onze systemen.” Dat bedrijf zegt desgevraagd dat de storing niet aan hen ligt, maar dat het probleem ligt bij de “verbindingsleverancier van het datacenter”.

NOS Tech

Vrijdag leken de laatste dagen van TikTok in de Amerikaanse downloadwinkels geteld. Het pakte toch nog anders uit met een akkoord van president Trump. De partijen krijgen nu een week de tijd om alles af te ronden. Maar als ze dat niet lukt, zou TikTok alsnog een downloadverbod opgelegd kunnen krijgen.

De goedkeuring van Trump leverde ook een nieuw groot vraagteken op. Als onderdeel van het akkoord zou er door TikToks moederbedrijf ByteDance, Oracle en Walmart samen 5 miljard dollar zijn toegezegd voor een onderwijsfonds. De president heeft hier naar eigen zeggen met de top van de drie betrokken bedrijven over gesproken.

Trump zei dit weekend op een campagnebijeenkomst dat het doel van het onderwijsfonds is om Amerikanen te “onderwijzen over de echte geschiedenis van ons land”. Volgens persbureau Bloomberg wil de president hiermee tegenwicht bieden aan een schoolproject van The New York Times, over het slavernijverleden van de VS.

Bronnen zeggen tegen de Financial Times dat de bedrijven niet van plan zijn een dergelijk onderwijsfonds op te zetten. De Britse zakenkrant concludeert dat de stap van Trump nog kan zorgen voor onrust, aangezien er nog geen officieel akkoord van de VS ligt.

Gedoe over eigenaarschap

Wat verder nu met name voor verwarring zorgt, is de vraag wie het uiteindelijk voor het zeggen het bij TikTok. Een bron verklaarde gisteren tegenover The Wall Street Journal dat de aandelen zo verdeeld zouden worden, dat ‘TikTok Global’ voor 53 procent in handen zou komen van Amerikaanse partijen. Na een beursgang zou dit vervolgens verder stijgen. Oracle sprak dit weekend daarnaast over een “onafhankelijk Amerikaans bedrijf”.

Dit was tegen het zere been van het Chinese moederbedrijf ByteDance, dat in een verklaring heeft gezegd dat het nog altijd controle heeft over het nieuwe bedrijf. Inmiddels heeft Trump zich ook in de discussie gemengd. In een telefonisch interview met ochtendprogramma Fox & Friends zei hij dat China niks met het nieuwe bedrijf te maken zal hebben, “als dat wel zo is gaat de deal niet door”.

Het voorstel van Oracle ligt sinds vorige week maandag op tafel. Dit was niet wat Trump voor ogen had, die had liever gezien dat de app werd verkocht. Microsoft leek lang de grootste kanshebber. Nieuwe exportregels uit China gooiden roet in het eten, waardoor een samenwerking met Oracle de beste optie bleek.

Volgens de Financial Times twijfelde de president afgelopen vrijdag nog of hij akkoord zou gaan met het voorstel. Een uitblijvend antwoord leidde ertoe dat het ministerie van Handel die dag bekendmaakte dat TikTok een downloadverbod zou krijgen, waarmee de onzekerheid nog verder toenam. Een dag later volgde alsnog groen licht van Trump. “Ik heb de deal mijn zegen gegeven. Als het ze lukt, is het goed, als het niet lukt is dat ook prima”, zei hij tegen journalisten.

Wat vindt China?

Hoe Peking naar het huidige voorstel kijkt, is vooralsnog onduidelijk. Het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken wilde er vandaag in de dagelijkse persconferentie niet veel over kwijt. Woordvoerder Wang Wenbin voegde er wel aan toe dat China er bij de Amerikanen op aandringt “de principes van de markteconomie en eerlijke concurrentie” te respecteren.

Volgens Hu Xijin, hoofdredacteur van partijspreekbuis Global Times, is er weinig enthousiasme in de Chinese hoofdstad. “Peking zal geen toestemming geven voor de huidige deal tussen ByteDance, Oracle en Walmart”, twittert hij. “De overeenkomst bedreigt de Chinese staatsveiligheid, belangen en waardigheid.”

NOS Tech

Het speciale hackteam van de politie dat computerapparatuur van verdachten mag binnendringen moet zijn werkwijze verbeteren. Volgens de Inspectie Justitie en Veiligheid heeft het team zich weliswaar aan vrijwel alle wettelijke eisen gehouden, maar was het op sommige punten onzorgvuldig.

De inspectie heeft alle acht zaken waarbij de politie vorig jaar verdachten hackte tegen het licht gehouden. Daaruit blijkt dat de politiemedewerkers niet alle verrichte handelingen volledig hebben vastgelegd. Zo werd niet in alle gevallen een video gemaakt van de beeldschermen van de politie, terwijl dat van de wet wel moet. Daardoor kan de inspectie naar eigen zeggen niet nagaan of het team iets onregelmatigs heeft gedaan wat de verkregen gegevens onbetrouwbaar maakt.

Daarnaast gebruikte het hackteam in zes zaken speciale software om de apparaten te doorzoeken, zonder dat dat programma vooraf was goedgekeurd. Daardoor kon de inspectie niet herleiden hoe de politie aan de gevonden informatie was gekomen en opnieuw niet vaststellen of die betrouwbaar is. Dat kan mogelijk problemen geven in de rechtszaal als de data worden gebruikt als bewijsmateriaal, waarschuwt de inspectie.

Rechter moet toestemming geven voor hacks

De inspectie wil verder dat de politie gaat testen of de gehackte gegevens wel veilig genoeg worden opgeslagen en dat er een kwaliteitssysteem wordt ingesteld. “Daarmee kunnen tekortkomingen in de toepassing van de hackbevoegdheid op tijd worden opgespoord en verholpen.”

Sinds vorig jaar mag de politie de apparatuur hacken van mensen die verdacht worden van zware misdrijven als georganiseerde criminaliteit of terrorisme. Vooraf moet de rechter-commissaris daarvoor toestemming geven.

In een reactie op het onderzoek van de inspectie zegt een politiewoordvoerder dat er inmiddels maatregelen zijn genomen zodat alle handelingen worden vastgelegd. In een Kamerbrief stelt minister Grapperhaus verder dat het laten goedkeuren van speciale software erg lastig is, omdat de politie de middelen snel wil inzetten. Er komt daarom extra aandacht voor de keuring achteraf en de verslaglegging daarover. Ook wordt er binnen de politie een kwaliteitssysteem ontwikkeld en is een security officer aangesteld die toeziet op de procedures.

NOS Tech

Created by R the Company. Powered by SiteMuze.