In de gamewereld zijn het de twee belangrijkste weken van het jaar. Vorige week kwam de Xbox Series X uit, vandaag is het aan de PlayStation 5. Er is zeven jaar op de nieuwe generatie consoles gewacht. Ze vliegen nu over de toonbank. Wie er vandaag een wil kopen heeft zelfs een probleem: ze zijn vrijwel nergens verkrijgbaar. De kans is miniem dat je er een voor Kerst in huis hebt.

Niet gek, want wereldwijd is de vraag naar nieuwe consoles enorm. De PlayStation 4 werd de afgelopen jaren meer dan 114 miljoen keer verkocht. De Xbox One, de voorganger van de Series X, werd 48 miljoen keer aangeschaft. Ondertussen duwt de coronapandemie de vraag naar de nieuwe consoles omhoog – want we zijn veel thuis, en gamen daardoor ook meer.

Zowel Microsoft (producent van de Xbox) en Sony (van de PlayStation) druppelden de afgelopen jaren mondjesmaat informatie om de hype rondom de nieuwe consoles op te bouwen. Dat de opvolgers van de PlayStation 4 en Xbox One een stuk sneller zouden worden dan hun voorgangers stond vast. Wat daarom in aanloop naar de release van de twee spelcomputers vooral het nieuws domineerde, was het uiterlijk van de consoles.

De Xbox Series X bleek een zwarte toren te zijn, en de PlayStation 5 viel op door zijn flinke omvang en vorm; was het een console, router of luchtbevochtiger die je in huis haalde? Veel mensen vergeleken de console met huishoudelijke apparaten, iets wat designer Yujin Morisawa wel mooi vond. “Wanneer je iets ontwerpt, wil je dat het comfortabel voelt. Soms lijkt het op een plant, dier of object. Dat is fijner dat wanneer het echt vreemd is, of iets dat mensen nog nooit gezien hebben”, zei hij tegen de Washington Post.

En nu de binnenkant

Maar, genoeg over de buitenkant: wat er zich in het apparaat bevindt, telt. De consoles zijn krachtiger geworden en hebben een snelle SSD-schijf voor de opslag. Hierdoor laden spellen véél sneller.

“Dat is de belangrijkste sprong. Je zit nu nauwelijks naar een laadscherm te kijken, terwijl dat bij vorige generaties minuten kon duren”, zegt gamejournalist Bastiaan Vroegop. Hij testte beide consoles. “Games zijn al mooi, daar hoeft niet zo’n grote sprong gemaakt te worden. Daarom maakt het beperken van de laadtijd veel uit voor de gebruiker.”

“Als je gaat spelen zijn het veel kleine dingetjes die soepeler lopen”, legt Jurian Ubachs van Tweakers uit. Ook hij probeerde beide apparaten uit. “Dat merk je bij de Xbox het meest. Je hebt dezelfde interface, maar dan zoveel soepeler en sneller. Dat klinkt niet zo belangrijk, maar dat merk je iedere keer als je gaat spelen.” Op dat vlak zitten beide apparaten dicht bij elkaar.

Controller maakt wereld van verschil

Waar het echte verschil gemaakt wordt, klinkt het unaniem bij recensenten, is de controller. Microsoft heeft op dat gebied vrijwel niets veranderd. Sony koos ervoor om deze wel onder handen te nemen.

“De DualSense van de PlayStation 5 maakt een wereld van verschil”, zegt Ubachs. “Met name door de triggers en de zogenoemde haptische feedback.” Door kleine trillingen voel je nu wat het personage in de game meemaakt. Als je loopt, voel je de voetstappen, en bij hoog gras of verandering van ondergrond voel je dat ook. “Dat levert een heel ander gevoel in je handen op.”

De triggers, de twee achterste schouderknoppen, kunnen weerstand doseren. Bij het aanspannen van een boog voel je bijvoorbeeld de spanning die op het touw staat.

Nog niet veel spellen

Vroegop: “Dat geeft de illusie dat je het wapen dat je personage vast heeft gebruikt. Dat maakt spellen meeslepender dan ik vooraf had gedacht. Je wordt er meer bij betrokken. Je merkt dat bijvoorbeeld goed bij de nieuwe Spider-man.” Al plaatst hij een kanttekening. “We moeten nog zien in hoeverre dit door game-ontwikkelaars gebruikt wordt.”

Dat brengt ons bij een ander pijnpunt van deze twee nieuwe consoles: waar blijven de grote exclusieve spellen? “Bij Microsoft zijn er niet echt releasegames”, zegt Vroegop. “Wel spellen die geoptimaliseerd zijn, maar die verschijnen ook op de Xbox One. Ze doen aan een zachte overgang. Dat is vriendelijk voor de mensen die Xbox One bezitten, maar daardoor voelt de nieuwe console niet echt als een feestje. Bij PlayStation maken ze er nu meer werk van, met Spider-Man, Sackboy, Godfall en Demon’s Souls.”

De potentie van deze apparaten is daarom duidelijk, zeggen recensenten, maar er zijn nog geen games die gebruik maken van de volledige kracht van de consoles. Is het daarom noodzakelijk om de Xbox Series X en PlayStation 5 meteen te kopen? Nee, klinkt het bij Vroegop en Ubachs. Je kunt gerust een tijdje wachten, tot dé game die je wil spelen wel op de markt is.

NOS Tech