Wij willen met u aan tafel zitten en in een openhartig gesprek uitvinden welke uitdagingen en vragen er bij u spelen om zo, gezamelijk, tot een beste oplossing te komen. Oftewel, hoe kan de techniek u ondersteunen in plaats van dat u de techniek moet ondersteunen.

In de eerste zes maanden van dit jaar zijn meer dan 104 miljoen video’s van TikTok verwijderd. Volgens ByteDance, het Chinese moederbedrijf van de socialemedia-app, waren de video’s in strijd met de regels op het platform.

Volgens TikTok is ruim 96 procent van de video’s proactief verwijderd voordat een gebruiker er een melding van maakte en is 90 procent geen enkele keer bekeken. ByteDance begon dit jaar met het controleren van video’s op valse informatie, bijvoorbeeld over het coronavirus, klimaatverandering en verkiezingen.

Het is niet duidelijk of alle video’s ook om het overtreden van deze regels zijn verwijderd. Het platform verwijdert bijvoorbeeld ook filmpjes waarin geweld of seks is te zien.

Transparantierapport

De meeste video’s werden verwijderd in India (37,7 miljoen video’s), gevolgd door de VS (bijna 10 miljoen video’s) en Pakistan (6,5 miljoen video’s). TikTok benadrukt dat het in totaal om nog geen 1 procent van het totaalaantal filmpjes gaat.

ByteDance geeft het ‘transparantierapport’ vrij in een tijd waarin er naarstig wordt onderhandeld over de toekomst van de app in de VS. Volgens de Amerikaanse regering vormen de apps een gevaar voor Amerikaanse gebruikersdata. Het land vreest dat de gegevens in handen komen van de Chinese overheid. Volgens TikTok zelf is die vrees onterecht.

Vrijdag kregen Apple en Google nog de opdracht om met ingang van maandag TikTok en chatdienst WeChat te verwijderen uit hun Amerikaanse downloadwinkels. Dat werd afgelopen weekend uitgesteld naar zondag, nadat Trump groen licht had gegeven voor een deal tussen TikTok en de Amerikaanse bedrijven Oracle en Walmart. China moet hiermee alleen ook nog akkoord gaan.

De app, waarin gebruikers dansjes en andere acts in korte video’s delen, is de afgelopen tijd steeds populairder geworden. Zowel in de VS als in Europa telt de app meer dan 100 miljoen gebruikers. TikTok is de eerste socialemedia-app van Chinese makelij met groot succes in het westen.

NOS Tech

Een zoon van D66-lijsttrekker Sigrid Kaag, een zus van PvdA-leider Lodewijk Asscher en de dochter van CDA-prominent Pieter Omtzigt. Allemaal staan ze op een lijst van een Chinees bedrijf dat nauwe banden zou hebben met de Chinese inlichtingendiensten. Dat blijkt uit een dataset die is ingezien door de NOS.

Naast namen en informatie over vele honderden prominente Nederlanders beslaat de database dus in een groot aantal gevallen ook informatie over de bloedverwanten van wat databedrijf Zhenhua “overzeese sleutelfiguren” noemt.

Maandag al werd duidelijk dat Zhenhua, op papier een privaat Chinees bedrijf, de gegevens van circa 2,4 miljoen mensen in het buitenland heeft samengebracht in een omvangrijk databestand. Nu wordt duidelijk dat zich in die Overseas Key Information Database ook ruim 700 Nederlanders bevinden.

Politieke ‘sleutelfiguren’

In uitgelekte spreadsheets, voor het eerst naar buiten gekomen via onder meer de Australian Financial Review en de Britse Telegraph, zijn tal van bekende namen terug te vinden. Van prins Constantijn tot een dochter van makelaar en tv-presentator Harry Mens: de lijst is divers.

Tweede Kamerleden als Sjoerd Sjoerdsma van D66 en Henk Nijboer van de PvdA, Eerste Kamerlid Henk Otten zijn enkele van de politieke “sleutelfiguren” die naar boven komen, vergezeld van een breed scala aan (voormalige) Nederlandse Europarlementariërs, gedeputeerden en burgemeesters, in meerdere gevallen uitgebreid met hun familieleden.

In de Nederlandse kolommen van de dataset wordt bijvoorbeeld melding gemaakt van één van de twee dochters van voormalig minister van Financiën en oud-topman van ABN Amro Gerrit Zalm. Datzelfde geldt voor de zoon van oud-minister Jan Pronk. Ook de naam van de 15-jarige dochter van voormalig minister Melanie Schultz van Haegen van Infrastructuur komt naar voren in het bestand, dat in de tweede helft van 2018 zou zijn aangemaakt.

Van oud-politicus André Rouvoet, nu voorzitter van koepelorganisatie GGD/GHOR Nederland, zijn vrouw en dochter opgenomen in het databestand. Ook de broer van de burgemeester van Arnhem, Ahmed Marcouch, en familieleden van SER-voorzitter Mariëtte Hamer prijken op de lijst van Zhenhua.

Digitale kruimels

Met behulp van zelfontwikkelde software ‘schraapt’ het Chinese databedrijf informatie van het internet over de ‘sleutelfiguren’, naar eigen zeggen uit openbaar beschikbare bronnen. De belangrijkste afnemer zou het leger zijn. Naast overheidswebsites en bedrijfsprofielen is de gebruikte informatie afkomstig van sociale mediaprofielen als Facebook, Twitter en LinkedIn.

Op basis van de Nederlandse dataset zijn er geen aanwijzingen dat gebruik gemaakt zou zijn van niet-openbare bronnen. Zhenhua stelde eerder in een interne speech dat meer dan 90 procent van militaire inlichtingen verkregen kan worden door openbare bronnen.

Het databestand betreft op het eerste oog vooral digitale kruimels. Soms summier, soms met completere informatie over genoten onderwijs of loopbaan, veelal aangevuld met links naar profielfoto’s. Daarnaast lijken openbare registers van onder meer Rechtspraak.nl en Interpol te zijn geraadpleegd.

Daardoor kwam vermoedelijk ook de naam van Jan des Bouvrie bovendrijven. In een toelichting wordt gerept over vermeende belastingontduiking van de interieurdesigner. Des Bouvrie schikte de zaak enkele jaren geleden voor 25.000 euro, iets waarvan ook in de documenten melding wordt gemaakt.

Drugscriminelen en oorlogsmisdadigers

Verschillende zware drugscriminelen komen terug op de lijst, alsmede oorlogsmisdadigers die zijn veroordeeld door het Joegoslaviëtribunaal in Den Haag, onder wie Ratko Mladic. Hij zit vast in Scheveningen.

Of en aan wie de data over de sleutelfiguren in Nederland door Zhenhua is verkocht, is onduidelijk. Ook blijft ongewis met welke intentie het bedrijf deze 700 namen, waaronder ook meerdere prominente religieuze personen en verschillende topfiguren uit het Nederlandse defensieapparaat, heeft geselecteerd.

Analisten van het Australische consultancybedrijf Internet 2.0 en onderzoeker Christopher Balding, die de informatie deelden met de NOS, stellen op basis van bedrijfsdocumenten van Zhenhua dat het bedrijf nauwe banden heeft met de Chinese autoriteiten, waaronder een bedrijf dat direct onder de paraplu van het centrale propagandadepartement valt.

‘Ik werk in een kinderdagverblijf’

Meerdere pogingen om Zhenhua en oprichter Wang Xuefeng te bereiken leverden niets op. Een telefoontje naar het mobiele nummer van een medewerker wordt beantwoord door een Chinese vrouw die stelt dat ze nog nooit van het bedrijf heeft gehoord. “Ik werk in een kinderdagverblijf”, zegt ze. “Nee, ik zit niet in Shenzhen,” de stad waar het hoofdkantoor van het bedrijf zetelt. Haar telefoonnummer komt rechtstreeks uit één van de brochures waarin het bedrijf zijn diensten aanprijst. LinkedIn-profielen en websites geaffilieerd aan Zhenhua zijn inmiddels offline gehaald.

Bedrijfsintroducties en presentaties van het bedrijf die de analisten eerder archiveerden geven een ongekend inkijkje in de ambities van de Chinese dataverzamelingswoede, waarin de autoriteiten de private sector ruim baan lijken te geven. Zhenhua stelt daarin gespecialiseerd te zijn in het “verzamelen van inlichtingen” en het “monitoren van de publieke opinie”, waarbij gebruikgemaakt wordt van data uit “meer dan 200 landen, in 28 talen”.

Het bedrijf ziet het doorspitten en integreren van vrij toegankelijke data op sociale media als “kosteneffectief wapen in een inlichtingenoorlog”, waarbij het bedrijf lijkt te hinten op kansen en bedreigingen bij het analyseren en verspreiden van misinformatie.

NOS Tech

De Indiase overheid heeft 118 apps van Chinese makelij verboden, waaronder een aantal zeer populaire. Onder meer WeChat, Alipay en de game PlayerUnknown’s Battlegrounds (PUBG) mogen niet meer in India worden gebruikt.

Volgens het Ministerie voor Elektronica en IT, stelen de apps data van gebruikers. De gegevens zouden ongemerkt naar buitenlandse servers worden verzonden. De apps “zijn betrokken bij activiteiten die nadelig zijn voor de veiligheid en openbare orde van India. Dat is een grote zorg die urgente maatregelen vraagt.”

Het gaat om games, betaaldiensten, software om selfies te bewerken en dating-apps. In juni verbood India ook al zo’n zestig apps, waaronder TikTok, en een maand later werden er nog meer apps geweerd.

Het Chinese ministerie van Handel heeft de actie veroordeeld en wil dat India “deze fout rechtzet”. Het verbod schendt de belangen van Chinese investeerders en dienstverleners in India, vindt het ministerie.

Grensconflict

De afgelopen maanden zijn de spanningen tussen China en India opgelopen, door een conflict in het grensgebied in het Himalayagebergte. Deze week nog beschuldigde India China van provocaties nadat Chinese troepen zouden hebben geprobeerd de grens in het betwiste gebied over te steken.

Dit grensconflict speelt al decennialang. Beide landen claimen gebieden aan de ruim 4000 kilometer lange grens. Met het verbieden van de apps, probeert India het buurland economisch te treffen, zeggen economen.

NOS Tech

Created by R the Company. Powered by SiteMuze.