Wij willen met u aan tafel zitten en in een openhartig gesprek uitvinden welke uitdagingen en vragen er bij u spelen om zo, gezamelijk, tot een beste oplossing te komen. Oftewel, hoe kan de techniek u ondersteunen in plaats van dat u de techniek moet ondersteunen.

Ritzau, het grootste persbureau van Denemarken, ligt al twee dagen plat door een aanval van hackers. Gisteren ontdekte het bedrijf dat er ransomware was geplaatst. Dat is software die je systeem op slot doet. Het slot gaat er alleen af als je losgeld betaalt, en dat weigert Ritzau.

Ritzau voorziet praktisch alle Deense media van informatie. De afgelopen dagen heeft het persbureau via een noodsysteem gewerkt. Ritzau heeft een extern beveiligingsbedrijf ingehuurd en verwacht op zijn vroegst donderdag weer normaal te kunnen werken.

Wie er achter de aanval zitten is onduidelijk. Ook is niet bekend hoe hoog het bedrag is dat de hackers als losgeld eisen.

NOS Tech

Op maat gemaakte boodschappen van bijvoorbeeld politieke partijen die inspelen op je persoonlijkheid, kunnen effect hebben. Dat is de belangrijkste uitkomst van jarenlang onderzoek van de Universiteit van Amsterdam (UvA).

Die zogenoemde politieke microtargeting gaat waarschijnlijk ook bij de Tweede Kamerverkiezingen van volgend jaar voor het eerst een rol spelen, verwachten campagnedeskundigen.

De wetenschappers van de UvA zijn er met behulp van twee experimenten achter gekomen dat mensen een bepaalde kant op gestuurd kunnen worden als ze een politiek getinte advertentie op sociale media lezen.

Zwevende kiezer

“Het is niet zo dat je een VVD’er op GroenLinks kunt laten stemmen”, zegt onderzoeker Tom Dobber. Maar een zwevende rechtse kiezer naar de VVD lokken lijkt wel tot de mogelijkheden te behoren, vult collega en hoofdonderzoeker Brahim Zarouali aan. “Microtargeting kan misschien het laatste zetje zijn, de duw in de rug die nodig is om toch voor een bepaalde partij te kiezen.”

De wetenschappers hebben dat ontdekt door hun proefpersonen een bericht te laten schrijven op een zelfgemaakt sociaal medium dat op Facebook lijkt. Met een programmaatje konden ze deze teksten analyseren en zo achter de persoonlijkheidstypen van mensen komen.

“Er zijn bepaalde woorden die sterk gekoppeld zijn aan extraverte mensen en andere woorden die horen bij introverte mensen”, zegt Dobber. “Het algoritme weet dat en deelt die mensen vervolgens in groepen in.”

De literatuur wijst uit dat introverte mensen gevoeliger zijn voor boodschappen met angst als ondertoon, leggen de onderzoekers uit. Extraverte mensen reageren juist sterker op enthousiaste berichten.

Dobber noemt de resultaten van het onderzoek opvallend. “In communicatiewetenschap vind je vrij zwakke effecten, maar dit effect was wat sterker dan we gewend zijn”, zegt hij. Teksten die je op sociale media achterlaat kunnen dus worden gebruikt om een inschatting te maken van je persoonlijkheid, en die inschatting kan worden gebruikt om je te manipuleren. “Daar schrokken we behoorlijk van.”

Cambridge Analytica

Er zijn overigens nog geen aanwijzingen dat dat soort dingen gebeuren. Bij eerdere verkiezingen viel de mate van microtargeting nog mee, al bleek uit onderzoek van de NOS dat bijvoorbeeld de VVD zich bij de gemeenteraadsverkiezingen tot tennisliefhebbers richtte.

In het buitenland zijn er wel al campagnes geweest, zoals bij de Amerikaanse verkiezingen in 2016, die inspeelden op psychologische kenmerken. Dat veroorzaakte veel ophef, ook omdat het bedrijf Cambridge Analytica voor die campagnes data bleek te verzamelen zonder toestemming van gebruikers. Volgens Zarouali was die gebeurtenis ook de aanleiding om het onderzoek te beginnen.

Maar in Nederland is dat soort praktijken nog niet waargenomen, zegt Justin Koornneef, partner bij campagnebureau BKB. “Daar heb ik nog nooit wat van gehoord of gezien.”

Maar dit jaar zou wel interessant kunnen worden, denkt Koornneef. “Ik denk dat partijen huiverig zijn om zo ver te gaan als Cambridge Analytica deed, maar er is nu wel meer kennis bij politieke partijen.”

Ook omdat er vanwege het coronavirus waarschijnlijk minder of geen campagne op straat of aan de deur kan worden gevoerd, zal de online campagne belangrijker zijn dan ooit, denkt Koornneef.

Dat beaamt Sanne Kruikemeier, die eveneens aan de Universiteit van Amsterdam onderzoek doet naar verkiezingen en internet, maar niet betrokken was bij het onderzoek van Dobber.

“Politieke partijen kunnen niets meer organiseren, dus dit worden de verkiezingen waarbij online advertenties heel belangrijk worden”, zegt Kruikemeier. “Mijn verwachting: dit neemt een enorme vlucht.”

Maar of partijen daarbij ook gaan inspelen op psychologische kenmerken is nog de vraag. Koornneef: “Ik weet niet of je als politieke partij in het kaartenbakje wil komen van partijen die er misbruik van hebben gemaakt.”

NOS Tech

KPN wil de komende jaren extra investeren in de uitbreiding van zijn glasvezelnetwerk. Het bedrijf zegt tot eind 2025 het aantal huishoudens dat is aangesloten op glasvezel te gaan verdubbelen. Voor de verdere digitalisering stelt het bedrijf 3,5 miljard euro beschikbaar over een periode van drie jaar, 1,4 miljard euro daarvan wordt geïnvesteerd in glasvezel.

Naar eigen zeggen is het doel van de provider om “op termijn” meer dan 80 procent van Nederland van glasvezel te voorzien. Op dit moment zit KPN op een derde. Het concern zegt vanaf volgend jaar elk jaar 500.000 nieuwe aansluitingen te maken. KPN-topman Joost Farwerck spreekt van een “koersversnelling”.

In gesprek met journalisten vanochtend zei Farwerck dat er in 2018 nauwelijks glasvezel is aangelegd, behalve bij nieuwbouwprojecten. Sinds 2019 wordt dit weer opgestart. Dit jaar verwacht KPN 300.000 aansluitingen en vanaf volgend jaar dus een half miljoen. “Dat hebben we nog nooit gedaan”, zei de topman. Omgerekend betekent het volgens Farwerck dat er elke minuut vier huizen glasvezel krijgen.

Niet onverwacht

Dat KPN deze stap zet, komt niet onverwacht. Het bedrijf kondigde begin 2019 al aan de komende jaren extra te investeren in glasvezel. In de periode daarvoor was het juist langzamer gegaan. Steeg het aantal aansluitingen in 2013 nog met 400.000, drie jaar later waren het er nog geen 120.000. In 2015 riep Vodafone (voor de fusie met Ziggo) de provider op haast te maken met het aantal glasvezelaansluitingen.

In oktober vorig jaar oordeelde toezichthouder Autoriteit Consument Markt (ACM) dat de provider de aanleg van glasvezel frustreerde. De ACM zei toen dat het bedrijf de regels niet overtrad, maar noemde de situatie wel zorgelijk. “Uiteindelijk kan het zijn dat er minder glasvezel wordt aangelegd dan we liever zouden zien”, zei voorzitter Henk Don toen.

“Dit is een hernieuwde strijd”, zegt analist Tim Poulus van onderzoeksbureau Telecompaper. “KPN zag een paar jaar geleden dat VodafoneZiggo zou gaan beschikken over technologie die gigabit-internet mogelijk maakt, dus besloot de provider ook weer te gaan investeren in zijn glasvezelnetwerk.” Volgens Poulus is die tweestrijd goed. “Daaraan danken wij ons best wel goede netwerk.”

Poulus zegt dat er een periode was op de vaste markt dat providers liever het geld in hun zak hielden en de druk niet zo groot was. “Dat is nu wel anders. Over ongeveer een jaar heeft VodafoneZiggo een landelijk dekkend gigabitnetwerk, KPN heeft dan wel echt een achterstand en dus moeten ze haast maken.”

Overnamegeruchten

Het nieuws over de nieuwe strategie komt op het moment dat er geruchten zijn over een mogelijk overname. Persbureau Bloomberg meldde eerder deze maand dat de Zweedse investeringsmaatschappij EQT KPN heeft benaderd over een mogelijke overname. Er zou een bedrag van omgerekend 11 miljard euro mee gemoeid zijn.

Farwerck zei vanochtend dat hij “niet ingaat op geruchten”. Verder noemde hij zijn onderneming een “gezond bedrijf met weinig schuld” en benadrukte hij dat “glasvezel een heel goede investering” is. Allemaal elementen die het bedrijf interessant zouden kunnen maken bij een overname.

De provider wil verder de komende jaren kosten blijven besparen. In de periode tussen 2021 en 2023 gaat het om ten minste 250 miljoen euro. De precieze uitwerking is nog niet duidelijk.

NOS Tech

Charli D’Amelio heeft als eerste 100 miljoen volgers op TikTok. De Amerikaanse van 16 jaar is anderhalf jaar geleden begonnen op het sociale medium en haar dansjes sloegen al snel aan. Overigens heeft ze niet alleen veel volgers op TikTok, maar ook op Instagram, YouTube en Twitter. Ook haar oudere zus Dixie is een TikTok-ster, maar zij heeft ‘maar’ 44,6 miljoen volgers.

D’Amelio heeft inmiddels een bedankvideo op TikTok gezet waarin ze zegt dat ze het ‘krankzinnig’ vindt:

De verwachting was dat D’Amelio vorige week deze mijlpaal al zou halen maar ze verloor plotsklaps 1 miljoen volgers door een video die ze op YouTube zette. Daarin is te zien dat zij en haar zus Dixie een maaltijd eten die bereid is door een privé-kok, waarbij de zussen duidelijk laten merken dat ze slakken in hun eten niet kunnen waarderen. Als Charli dan ook nog zegt dat ze niet blij is dat ze nog geen 100 miljoen volgers heeft, is voor 1 miljoen volgers de maat dus vol.

Hieronder kun je die video bekijken (in het Engels):

“Charli D’Amelio is een leuke meid, ze zou je buurmeisje kunnen zijn”, zegt de Nederlandse danser en tiktokker Vincent Vianen. Hij vindt het lastig te duiden waarom nou juist zij verreweg de meeste volgens heeft. Ze heeft de ‘gunfactor’ volgens Vianen, maar ook haar manier van dansen trekt de aandacht.

Hij geeft als voorbeeld het populaire TikTok-dansje renegade. “De versie van D’Amelio leek veel makkelijker, als zij het danst dan denk je ‘dat kan ik ook’. Dat is haar kracht.”

Cyberpesten

Behalve alle aandacht die ze krijgt, heeft Charli D’Amelio ook flink verdiend aan haar dansfilmpjes. Volgens het Amerikaanse zakentijdschrift Forbes heeft ze het afgelopen jaar 4 miljoen dollar verdiend door sponsoring en merchandise. Daarmee is ze de op één na best verdienende TikTok-ster.

Naast haar werk voor social platforms heeft ze inmiddels haar speelfilmdebuut gemaakt, met een stemrol in de animatiefilm StarDog and TurboCat uit 2020. Ook heeft ze een nagellaklijn, een make-uplijn en een sweatshirtcollectie.

Begin dit jaar vertelde Charli D’Amelio in een campagne voor Unicef dat ze wekelijks te maken heeft met cyberpesten. Elke week krijgt ze duizenden hatelijke opmerkingen. D’Amelio (in de Unicef-video): “Ze houden er om de een of andere reden niet van hoe mijn gezicht eruitziet. Ook krijg ik veel opmerkingen over mijn lichaam en mijn gewicht.” Dat vindt ze lastig, omdat ze volgens eigen zeggen negatief denkt over haar lichaam en omdat ze slechte eetgewoontes heeft.

NOS Tech

Als het aan vakbond FNV ligt, gaat Uber zich houden aan de taxi-cao en chauffeurs zien als werknemers in plaats van als zzp’ers. De vakbond eist dit in een sommatie, die vanochtend bij het bedrijf is bezorgd. Uber ziet zichzelf als een platform dat vraag en aanbod met elkaar verbindt en niet als de werkgever van de chauffeurs.

“Het is een heel principieel gevecht”, zei FNV-bestuurder Amrit Sewgobind vorige week in gesprek met journalisten. “Uber wijkt geen millimeter. Ik ben ervan overtuigd dat dit nodig is om ergens te komen.” Uber krijgt twee weken de tijd om te reageren op de eisen, de vakbond houdt er sterk rekening mee dat het uitdraait op een rechtszaak.

De FNV stelt via haar advocaat in de sommatie, die in handen is van de NOS, dat Uber de “chauffeurs ernstig dupeert”. De vakbond eist verder een half miljoen euro; die bestaat uit een vergoeding voor door de FNV gemaakte uren (naar eigen zeggen 690 werkdagen) en voor “reputatieschade en verlies aan werfkracht” van de vakbond. Dit zijn standaardeisen van de vakbond.

De chauffeurs die voor Uber werken, hebben contact via een app. Volgens het bedrijf zijn het zelfstandigen, maar volgens FNV is er sprake van een schijnconstructie. Dit omdat via de app wordt bepaald welke opdrachten een chauffeur krijgt tegen welke prijs. In 2017 bepaalde het Europees Hof van Justitie dat Uber een transportbedrijf is en geen bemiddelingsdienst.

“Dit soort platforms zijn super makkelijk voor consumenten en voor werkenden is het ook prettig om via zo’n app aan werk te komen”, zegt FNV-collega Marije Ottervanger, campagneleider platformwerk. “Het belangrijkste minpunt is het gedwongen zzp-schap. Chauffeurs hebben geen ontslagrecht en bouwen geen vangnet op.”

De FNV maakt zich al langer zorgen over hoe Uber omgaat met de chauffeurs, zegt Sewgobind. “Wat wij constateren is dat de chauffeurs alle klappen opvangen rond de coronacrisis. Denk aan een veilige werksituatie creëren en de problemen oplossen met leasemaatschappijen. Daarnaast levert het ontzettend oneerlijke concurrentie op, de tarieven van de meest goedkope Uber ligt op de helft van de taximeerprijs.”

FNV heeft naar eigen zeggen de afgelopen twee jaar “in stilte” een flink dossier opgebouwd. “Een meerderheid van de taxichauffeurs staat achter ons”, zegt Sewgobind.

Uitspraak Hoge Raad

Niels van der Neut, promovendus arbeidsrecht aan de Universiteit van Amsterdam, snapt dat FNV nu met deze zaak begint. “Eerder deze maand heeft de Hoge Raad bepaald dat niet de arbeidsrelatie zoals de partijen die bedoelen van belang is, maar zoals deze in de praktijk is.”

Van der Neut ziet die uitspraak als een steuntje in de rug van de vakbond, want het betekent dat er dus moet worden gekeken naar hoe Uber in de praktijk omgaat met chauffeurs. Tegelijkertijd merkt hij op dat de FNV daarmee de zaak nog niet gewonnen heeft.

“Ze maken zeker een kans. Maar de ene chauffeur is de andere niet. Sommigen doen het een paar uur per week, waarbij Uber makkelijk dus kan zeggen dat die persoon nog andere opdrachtgevers heeft, anderen doen het fulltime.” Volgens Van der Neut is het de vraag welke voorbeelden de FNV gaat aandragen.

Breder dan alleen FNV

Het verlangen om iets te doen aan de arbeidsconstructie bij Uber, leeft breder. Zo probeert Californië het bedrijf hier al toe te dwingen, maar dat is mislukt. Naast de keuze tussen Biden en Trump, konden kiezers in de staat ook bepalen of Uber en gelijksoortige diensten hiertoe verplicht zou worden. De kiezer koos voor Uber; de verplichting kwam er niet. Dat de belangen groot waren, blijkt uit het feit dat Uber en andere platformdiensten samen 200 miljoen dollar staken in hun campagne.

In het Verenigd Koninkrijk is een zaak over de status van de chauffeurs terechtgekomen bij het Grondwettelijk Hof. En in Nederland hebben twee Britse chauffeurs deze zomer Uber voor de rechter gedaagd omdat ze willen weten hoe het algoritme werkt. De zaken lopen nog.

NOS Tech

Nadat Airbnb eerder dit jaar vol op de rem trapte, heeft het verhuurplatform nu alsnog besloten papieren in te leveren om naar de beurs te gaan. Het bedrijf is dit jaar hard geraakt door de coronacrisis, maar ziet desondanks lichtpuntjes.

In de eerste negen maanden van het jaar draaide het een verlies van omgerekend 590 miljoen euro op een omzet van 2,1 miljard euro. De grootste klap viel in het tweede kwartaal – de maanden april, mei en juni – toen heel veel landen in lockdown zaten. Het lichtpuntje is te zien in het derde kwartaal: een winst van 184 miljoen euro.

Behoefte aan reizen, maar geen hotels

Airbnb zag begin 2020 zijn omzet “significant dalen”, maar tekent vervolgens aan dat de vraag binnen twee maanden terugveerde, ondanks het beperkte internationale reisverkeer. “Mensen wilden uit hun huizen en hadden behoefte aan reizen, maar ze wilden niet ver of naar drukke hotels.”

Ook ziet het bedrijf het aantal langere verblijven in Airbnbs toenemen nu mensen overal vandaan kunnen werken omdat kantoren gesloten zijn. “We geloven dat de grenzen tussen reizen en leven aan het vervagen zijn en de pandemie heeft de mogelijkheid om overal te leven versneld.”

In april, in de periode dat Airbnb het hardst werd geraakt door de crisis, kreeg het een investering van omgerekend 0,8 miljard euro en daar bovenop ging het een lening aan van nog eens 0,8 miljard euro.

NOS Tech

Twee weken na de Amerikaanse presidentsverkiezingen zijn Facebook, Twitter en YouTube nog altijd volop bezig met de nasleep ervan. Waarschuwingslabels worden nog altijd op berichten geplakt en het tijdelijke verbod op advertenties is verlengd.

Veel van dit soort waarschuwingen zijn te vinden op het Twitter-account van president Trump. Hij heeft zijn verlies nog altijd niet toegegeven en blijft via sociale media onder meer claimen dat er is gefraudeerd. Bewijs hiervoor is er niet.

De bazen van Facebook en Twitter moesten gisteren getuigen tegenover de Amerikaanse Senaat. Ze zeiden trots te zijn op het werk dat is verricht rond de verkiezingen, al erkenden ze ook dat er nog meer moet gebeuren. Vanuit de Senatoren was er kritiek te horen. Zo vond de Democratische senator Dianne Feinstein dat Twitter te weinig had gedaan bij het labelen, waar de Republikeinse senator Ted Cruz het bedrijf juist verweet als een uitgever te handelen.

‘Labels winst voor imago van Twitter en Facebook’

Ondertussen is het wel de vraag of de maatregelen die de techbedrijven hebben genomen, ook daadwerkelijk helpen. “Zijn de labels winst voor de democratie?”, vraagt de technologiecolumnist van The Washington Post, Geoffrey Fowler, zich af. “Ze zijn winst voor het imago van Twitter en Facebook, die zo net oplettend genoeg lijken om niet opnieuw de schuld te krijgen van het verknoeien van een verkiezing”, betoogt hij.

In een blogpost schreef Twitter vorige week dat het bij 300.000 tweets een waarschuwing heeft geplaatst; volgens het bedrijf is dit 0,2 procent van het totale aantal berichten over de verkiezingen. Een klein deel van de berichten die een waarschuwing meekreeg – 456 – werd ook afgeschermd. Twitter is gestopt met het afschermen van Trumps tweets nadat Biden was aangewezen als winnaar.

Berichten met een label werden volgens het bedrijf minder vaak gedeeld, er was een afname van 30 procent. Driekwart van de gebruikers zag de berichten pas nadat er een waarschuwing bij was geplaatst.

Volgens informatie van BuzzFeed News nam het bereik van berichten met een waarschuwing op Facebook slechts mondjesmaat af met 8 procent. Een bron bij het sociale netwerk zegt tegen de nieuwssite dat gezien het feit dat elk bericht van Trump enorm veel wordt gedeeld, zo’n daling weinig effect heeft. Meer dan 150 miljoen berichten kregen een waarschuwingslabel mee, aldus Zuckerberg gisteren tijdens de hoorzitting.

De techplatforms grijpen dan wel hetzelfde middel aan – het plaatsen van een waarschuwing – de uitvoering verschilt. De tweets van Trump die werden afgeschermd, waren bijvoorbeeld niet te retweeten (alleen met commentaar erbij). Facebook heeft geen beperkingen zitten op berichten met een label; het platform plaatst ze standaard. De berichten komen ook niet lager in het nieuwsoverzicht te staan.

Een journalist van The Wall Street Journal kreeg van Facebook de suggestie een bericht van Trump te bekijken omdat deze zo populair was:

Volgens Michael Hameleers, universitair docent politieke communicatie aan de Universiteit van Amsterdam, kunnen waarschuwingen wel helpen. Daarbij helpt het om de melding zo specifiek mogelijk te maken, zegt hij. “Een vaag label is open voor alternatieve interpretaties en kan dus ook eenvoudig worden weerlegd door mensen die het meest geneigd zijn desinformatie te geloven.”

Twitter spreekt bijvoorbeeld over “deze claim over verkiezingsfraude is tegengesproken”, Facebook schrijft “de VS heeft regels en procedures ingesteld om de integriteit van de verkiezingen te waarborgen” en YouTube meldt dat persbureau AP Joe Biden als winnaar heeft aangewezen.

Hameleers noemt de methode van Facebook niet concreet en kan daardoor volgens hem verwarrend zijn. Twitter’s methode ziet hij als effectiever, maar kan door gebruik aan ruimte voor uitleg alsnog worden weerlegd. YouTube verwijst naar een andere bron en kan daardoor wel effectief zijn, zegt hij.

Ook benadrukt UvA-onderzoeker Hameleers dat hoewel hij denkt dat de labels helpen, je ze eerder moet zien als iets wat op lange termijn een bijdrage levert. “Het moedigt mensen aan zelf kritisch te zijn. Het creëert bewustwording, in die zin helpt het.” Hij vindt daarnaast het alternatief, niks doen of nog harder optreden, ook niet goed. “Het is in feite kiezen tussen kwaden. Een waterdicht middel is er niet.”

Geen politieke advertenties

De techplatforms zijn niet alleen voorlopig nog aan het labelen, maar Facebook en Google hebben vorige week ook besloten om het verbod op politieke advertenties vooralsnog te laten doorlopen; de verwachting is nu tot midden of eind december. De vrees is dat via dergelijke advertenties misinformatie over de verkiezingsuitslag kan worden verspreid.

NOS Tech

Created by R the Company. Powered by SiteMuze.